Slakken herkennen en bestrijden

Slakken maar vooral naaktslakken brengen veel schade aan in de (moes)tuin. Ze kunnen je volledige planten in enkele uren verorberen.

Soorten

Naaktslakken komen in vele vormen en kleuren voor, onderstaand sommen we de meest voorkomende slakken op.

Arion Rufus is de meest voorkomende naaktslak, ook wel grote wegslak genoemd. Deze heeft zijn typische donkerbruine of oranje kleur, Fig 1 & 2. Uitzonderlijk kan het dier ook bijna wit, geel of zwart zijn. De grote wegslak kan 15 cm lang worden en tot 2 cm breed. Ongeacht de kleur van de slak, heeft deze volwassen naaktslak steeds een oranje voetrand.


bruine grote wegslak
Fig.1 - Bruine grote wegslak.
rode grote wegslak
Fig.2 - Rode grote wegslak.

Zwarte slakken zie je ook regelmatig passeren in je tuin. Meestal gaat dit dan over de zwarte wegslak Arion hortensis, Fig 3. Deze slak heeft t.o.v. de grote wegslak geen oranje voet, maar een donkere streep aan de zijkant van het lichaam. Het achterste deel van de naaktslak bevat lengtegroeven en een patroon van langwerpige bultjes.

Arion hortensis
Fig.3 - Arion hortensis.

De grootste voorkomende slak in België en Nederland is de grote aardslak (Limax maximus) of ook gevlekte aardslak genoemd, Fig 4. Deze naaktslak kan tot 20 cm lang worden en 3 jaren leven. Haar lichaam wordt getekend door vlekken waardoor ze de naam van tijger- of panterslak kreeg. Ondanks dat ze vrij veel in de tuinen voorkomt, zie je ze niet vaak omdat het een echt nachtdier is. In de Benelux komen ook nieuwe soorten voor. De spaans wegslak dat gemakkelijk kruist met de zwarte wegslak is zeer goed bestand tegen uitdroging en kou, Fig 5. Deze wegslak kan tot wel 400 eitjes per jaar afleggen.

Tijgerslak
Fig.4 - Tijgerslak.
Arion vulgaris_naaktslak
Fig.5 - Arion vulgaris.

Naaktslakken zijn al aanwezig sinds de laatste ijstijd waardoor er enorm veel variaties en soorten bestaan.

Huisjeslakken

Huisjesslakken hebben een zeer gemengde menukaart. Zoals natuurlijk organische afval of micro afval dat zich op de bladeren bevindt. Maar jammer genoeg ook verse bladeren zoals deze van je hosta's. Slechts één slakkensoort zal ons helpen bij het opruimen van slakken. Het lookglansslakje (zelf slechts een centimeter groot) zal kleine slakjes en slakkeneieren eten.

Huisjesslak
Fig.6 - Huisjesslak.

Schadebeeld

Naaktslakken kunnen in één uur half hun lichaamsgewicht binnenspelen. Buiten Hosta's zullen naaktslakken zich ook tegoed doen aan moestuinplantjes zoals sla, maar ook aan fruit zoals appelsientjes en komkommers. Buiten afgegeten bladeren vormt het achtergelaten slijmspoor ook een ideale ondergrond voor schimmels en bacteriën. Jonge plantjes komen soms niet boven de grond omdat naaktslakken zich ook voeden met zaadjes en wortels van jonge plantjes.

schadebeeld-naaktslak
Fig.7 - Schadebeeld naaktslakken.
schadebeeld naaktslak fruit
Fig.8 - Schadebeeld slakken op fruit.


schadebeeld slakken groente
Fig.9 - Schadebeeld naaktslakken op groenten.
schadebeeld slakken
Fig.10 - Slakkenvraat slakrop.

Levenscyclus

Vooral na een zachte winter en in een vochtig voorjaar, kunnen slakken zich explosief ontwikkelen en veel schade aanbrengen aan jonge planten. Naaktslakken hebben een vochtige omgeving nodig om te kunnen overleven en om zich te kunnen verplaatsen. De meeste naaktslakken zijn tweeslachtig. Eén slak kan tot 400 eitjes afleggen. Ze leggen hun eieren in groepjes van 15 tot 50 in de bodem of onder plantenafval. Deze eieren komen na drie weken uit en zijn na twee maanden al volwassen. De eitjes zijn klein en wit doorschijnend. Onder ongunstige omstandigheden kunnen de eieren een lange periode (jaren) overleven tot de omstandigheden beter zijn, om alsnog uit te komen. Normaal zijn er 2 generaties slakken per jaar. Tijdens natte zomers kunnen er echter meer generaties voorkomen. Afhankelijk van de soort zijn volgroeide slakken 30 tot 200 mm lang en verschillend van kleur.

eieren van slakken
Fig.11 - Eieren van slakken.

Weetjes slakken

  • Naaktslakken komen van oorsprong uit de oceaan, waardoor ze vochtig moeten blijven en zich graag bevinden in vochtige situaties.
  • Naaktslakken zijn tweeslachtig waardoor ze het mannelijke en vrouwelijke geslachtsorgaan hebben. Echter verkiezen ze toch om zich te reproduceren met een wederhelft.
  • Een naaktslak ruikt met zijn lichaam.
  • Door de opbouw van een slakkenlichaam kan het zich tot 20 keer zijn normale lengte uitrekken en hierdoor, door het kleinste gaatje door bewegen.
  • Een naaktslak heeft gemiddeld 27.000 tanden, die regelmatig vervangen worden.
  • Als een slak één van zijn tentakels verliest zal deze binnen enkele maanden terug gegroeid zijn.

Naaktslakken bestrijden

Doordat slakken tot 400 eitjes per jaar kunnen afleggen, tegen bare omstandigheden kunnen is de bestrijding niet gemakkelijk, echter wel mogelijk! Een combinatie van oplossingen is aangeraden om van je slakken plaag verlost te worden.

Preventief tips tegen slakken

  • Het meest effectieve en preventieve systeem is het zoeken naar eieren van slakken, deze wit doorschijnende eieren bevinden zich meestal onder bladeren of ander afval. En als je dan toch bezig zijt kun je de vele slakken die je langs komt maar ook beter doden.
  • Probeer schuilplaatsen zoals worteldoek, afgevallen bladeren en afval te vermijden.
  • Maak uw grond proper en wiedt regelmatig zodat deze snel uitdroogt en minder aantrekkelijk is voor een slak om over te lopen.
  • Laat loopeenden door je moestuin lopen. Dit zijn echte slakkeneters.

Natuurlijke vijanden aantrekken

Slakken staan zeker niet vanboven in de voedselketen waardoor ze heel wat natuurlijke vijanden hebben. Maak je tuin zo aangenaam en divers mogelijk. Egels, kikkers, padden, hagedissen, maar ook veel vogels zoals lijsters, merels, spreeuwen en eksters lusten graag slakken. Laat dode slakken zeker liggen, hier komen de natuurlijke vijanden op af die dan hopelijk ook een levende maaltijd meepikken uit je tuin.

Aaltjes toepassen

Naaktslakken zitten in de grond. Op een specifiek moment zit slechts 5% boven de grond. Dit betekend dat op elk moment 95% van de slakkenpopulatie onder de grond zit. Deze zijn hun maaltijd aan het verwerken, wortels aan het eten en natuurlijk eieren aan het leggen. Pak het probleem bij de bron aan om je slakkenpopulatie te doen afnemen. Aaltjes tegen slakken of ook wel nematoden genoemd is geen wondermiddel tegen slakken. Echter zal het wel je slakkenpopulatie drastische verminderen waardoor je nog weinig slakken boven de grond zult zien. Zie je op een gegeven moment 100den slakken boven de grond, weet je dat er 1000den onder de grond zitten en zul je de aaltjesbehandeling na 5 weken best herhalen. De aaltjes zijn onschadelijk voor mens, dier (zoals huisdieren, rondwormen) en milieu. Ze werken zeer specifiek tegen slakken.

No-slug aaltjes tegen slakken
Fig.12 - No-slug: aaltjes tegen slakken.

TIP: In het vroege voorjaar leggen slakken voor de eerste keer hun eitjes. Echter is de bodemtemperatuur dan nog te koud om No-slug te gaan gebruiken. Pas No-slug in het najaar augustus/september toe om er voor te zorgen dat die slakken al geen 400 eitjes kunnen afleggen in het voorjaar. Je zult verrast zijn in het voorjaar door het lage aantal slakken.

Aaltjes tegen slakken kopen

Koop hier aaltjes tegen slakken of No-slug.

Categorieën: Slakken Ziekten en Plagen