Kleine wintervlinder info - Waardplanten, schadebeeld en bestrijden

Kleine wintervlinder of Operophtera brumata

Het is één van de weinige nachtvlinders die in de winter vliegt. De mannetjes van de kleine wintervlinder zijn 1.5 cm groot, gevleugeld en grijsbruin van kleur. De vrouwtjes zijn ongevleugeld en maar 0.6 cm groot. Ze worden gekenmerkt door vleugelstompjes. De vrouwtjes kunnen dus niet vliegen en klimmen langs de stam in de bomen, wachtend op de mannetjes die hen daar komen bevruchten. Vandaar dat een boomband ideaal is om de vrouwtjes uit de bomen te houden. Eitjes worden in de bomen afgelegd rond de knoppen en in schorsspleten of wonden. De kleine wintervlinder kent maar 1 generatie per jaar. Ze komen algemeen voor in België en Nederland waar je ze kan terugvinden in parken, tuinen, op loofbomen en in boomgaarden.

Schade door de wintervlinder

Rupsen verschijnen in het voorjaar vanaf eind maart-begin april. De kleur van de rups varieert naargelang het stadium waarin ze zich bevindt: de onvolgroeide rupsen in het voorjaar zijn donkergroen, volgroeide rupsen zijn geelgroen. De rups wordt een ‘spanner’ genoemd. Deze naam hebben ze te danken aan de wijze waarop ze zich voortbewegen. Het achterlichaam wordt eerst tot aan de borst verplaatst, en daarna wordt het voorste deel vooruit geschoven waardoor er even een u-vorm ontstaat.

De rupsen vreten eerst aan blad- en bloemknoppen en later aan jonge vruchten. Zit een blad vol kleine gaatjes, dan heb je met de kleine wintervlinder te maken. Aangevreten bladeren worden samen gesponnen zoals bij de andere bladrollers. Schade aan de vrucht groeit uit tot diepe verkurkte gaten tot op het klokhuis. Deze vruchten vallen vaak vroegtijdig af.

De wintervlinder is één van de schadelijkste vlinders op onze fruitbomen en loofbomen. De rupsen kunnen de kruinen van bomen volledig kaal vreten.

Waardplanten

Vele loofboomsoorten: Zomereiken, hazelaar, wilg, gewone linde, berk, Linde, meidoorn, prunus, populier, lijsterbes en Amerikaans krenteboompje. Fruitbomen: alle soorten kunnen worden getroffen maar de wintervlinder rupsen geven de voorkeur aan appel, kers en bes. Perzik wordt bijna nooit getroffen.

Wanneer vliegt de kleine wintervlinder

De kleine wintervlinder vliegt van eind oktober tot eind december. Meestal begon de kleine wintervlinder te vliegen bij de eerste nachtvorst maar dit is veranderd door de opwarming van de aarde. Meestal vriest het niet meer eind oktober.

Preventieve maatregelen tegen de kleine wintervlinder

  1. Feromoonvallen hangen: vanaf eind oktober tot eind december moeten feromoonvallen worden uitgehangen om de volwassen motten weg te vangen. De feromoonval wordt best 1 week voor de eerste vlucht opgehangen. Maar ook later uithangen, blijft zinvol omdat je het eerste jaar in eerste instantie zoveel mogelijk motten gaat wegvangen.
  2. Mezenkastjes hangen: mezen zijn verzot op de larven en helpen zo de populatie in te dijken.

Weetje

Wintervlinders maken een hoog suikergehalte aan in hun bloed waardoor ze vorsttemperaturen kunnen overleven. Dit suikergehalte vormt als het ware een soort antivries. Sommige winterbloeiers zoals het sneeuwklokje, doen dat ook.

Categorieën: Ziekten en Plagen