Pas op voor koe- en paardenmest!

Pas op voor koe- en paardenmest!

Dierlijk mest zoals koemest en paardenmest werden 20 jaren geleden aangeraden als zeer goede, evenwichtige meststoffen die zowel voldoende plantenvoeding aanbrengen en meteen zorgen voor een hoog humusgehalte, wat de bodemstructuur ten gunste komt. Echter werd dit jaar mijn aandacht gevestigd op de nadelige effecten van paardenmest. Deze wil ik samen met jou onder de loep nemen.

Hoe gezond is het gebruik van koemest of paardenmest in een biologische moestuin?

Stalmest is altijd vermengd met stro, paardenmest kan gemengd zijn met stro, houtkrullen of zaagsel. Paardenmest is een warmere meststof dan koemest dat wil zeggen dat er veel warmte wordt afgegeven tijdens de vertering van de meststof. Daarom wordt vaak in de plantgaten gedaan van planten die graag warme voeten hebben om te groeien zoals komkommer maar ook tomaten, paprika en aubergines.

Vers stalmest en paardenmest kan verwerkt worden in de composthoop of rechtstreeks in de tuin of in de potgrond van de groentebakken ondergewerkt worden. Alleen paardenmest met stro erin mag in de grond gewerkt worden. Paardenmest met houtkrullen of zaagsel in de grond werken zou teveel stikstof aan de grond onttrekken bij de vertering van de houtkrullen en het zaagsel en dat kan niet de bedoeling zijn van een meststof.

paardenmest tussen tomatenplanten
Fig.1 - Paardenmest tussen tomatenplanten.

Ikzelf (Es) gebruikte jaren stalmest om mijn grond te verrijken maar op een bepaald moment was het stalmest meer stro dan mest en verschrikkelijk duur in onze streek waardoor ik enkel nog organische korrelmeststof gebruikte. 10 jaren later merk je dat aan de bodem en de groenten, er is te weinig humus in de grond waardoor de tomaten en prei klein bleven. De laatste twee jaren heb ik iemand gevonden die me paardenmest kon leveren. Dit jaar werd vanuit verschillende hoeken mijn aandacht gevestigd op de nadelige effecten van paardenmest. Deze wil ik samen met jou onder de loep nemen.

paardenmest aan druivelaars
Fig.2 - Paardenmest aan de voet van druivelaars.

Kanttekeningen bij het gebruik van koemest of paardenmest.

Stro ziet er uiterlijk nog hetzelfde uit als 20 jaren geleden maar is niet meer hetzelfde product. Tijdens de groeiperiode van de tarwe wordt die op het veld 5 x behandelt met groeiremmers, gerst wordt minder behandeld. Voor de ouderen onder ons, je kunt je waarschijnlijk nog wel de korenvelden herinneren waarin delen omvielen met een storm omdat de tarwe zo hoog stond. Als je nu gaat kijken naar een tarweveld, is dit nog 60 cm hoog, met dank aan de groeiremmers die hun werk hebben gedaan. Dit stro gebruiken we echter in onze bio-tuin om tussen de aardbeienplanten te leggen en is onderdeel van het dierlijk mest dat we in onze grond of compost inwerken!

Stro tussen aarbeienplantjes
Fig.3 - Stro tussen aarbeienplantjes.

Het dierlijk mest is een mengeling van stro en mest. Dus hier zit je sowieso ook met het chemische residu van de groeiremmers maar bovenop is dierlijk mest tegenwoordig niet zonder gevaar om te verwerken in de groentetuin.

Chemische residu in de paardenmest

Hoe komt dit? Weiden, zeker paardenweiden, worden behandeld met verschillende chemische, selectieve onkruidbestrijders om bloemen en kruiden die schadelijk en giftig zijn voor de dieren uit de weiden te mijden. Begrijpbaar omdat het eten van vele kruiden ziekten kunnen veroorzaken bij schapen, runderen en paarden. Vooral paarden zijn het meest gevoelig aan veel onkruiden en bloemen die zich in het gras kunnen vestigen vandaar dat de paardenweiden ook het meest worden bespoten. Denken we maar aan Jacobskruid en vingerhoedskruid dat zowel voor paarden, runderen als schapen giftig is en Jacobskruiskruid dat dodelijk is voor paarden.

Om dit doel te bereiken, wordt er gespoten met groeihormonenpreparaten. Een bekend product is Bofix dat een breedwerkingsspectrum heeft (dus zogenaamd gemakkelijk in gebruik) maar waar wel een buffer van 5 m moet gewaarborgd blijven. Vaak raad men ook een mix aan van 2 tot 3 groeihormonen. Het feit dat de producten met windstil weer moeten gespoten worden, heeft te maken met het feit dat de groeihormonen, die via de wind worden verspreid, ook andere planten kunnen misvormen. De residu’s van deze bespuitingen blijven op het weiland achter, de dieren eten het gras en na vertering komt het residu in het mest terecht.

Voeselcirkel

Paardenmest in de groentetuin kan leiden tot misvorming en afsterving van groenteplanten omdat het residu van het groeihormoon nog actief is. Hoeveel van deze groeihormonen komt er dan terecht in ons zogenaamde biologische groenten en in ons eigen lichaam? En zo is spijtig genoeg de cirkel rond! Dit bewijst nogmaals hoe schadelijk het is om chemische producten te spuiten en hoe belangrijk het is om zelf bedruipend te zijn als je echt bio wilt kweken. Lang leve de eigen compost!!

Ik zelf heb dit jaar ook een tomatenplant die misvormd is en heb de indruk dat ook mijn druiven weten van het paardenmest dat aan de voeten van de druiven werd neergelegd. Dus mijn conclusie is geen paardenmest of vers koemest meer in mijn tuin.

Misvormde tomatenplant
Fig.4 - Misvormde tomatenplant.

Wat is jouw mening? Gebruik je zelf koe- of paardenmest? Ik ben benieuwd!

Es Mannaerts - Biogroei